Bảo tàng Quân đội Đất nung và Ngựa nằm cách trung tâm Tây An khoảng 40 km về phía đông, tại quận Lintong — di tích khảo cổ được ghé thăm nhiều nhất ở Trung Quốc. Một chuyến tham quan thực tế mất từ hai đến ba giờ: gồm ba hố khai quật chứa những bức tượng binh lính bằng đất nung cỡ người, được tạo ra để canh gác lăng mộ Tần Thủy Hoàng — vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Hoa năm 221 TCN — cùng một sảnh trưng bày xe ngựa đồng. Bạn không cần hướng dẫn viên để hiểu những gì đang xem, nhưng bạn cần lên kế hoạch kỹ về phương tiện và thời gian, vì khu di tích đón lượng lớn đoàn du lịch qua cùng ba cửa chính trong khung giờ từ 9:30 đến 15:00. Dưới đây là nội dung từng hố, cách di chuyển từ Tây An và cách tránh xếp hàng.
Quân đội Đất nung thực chất là gì?
Đây là một đạo quân mai táng. Khi vị hoàng đế đầu tiên của nhà Tần qua đời năm 210 TCN, ông được chôn cất dưới một gò mộ lớn cùng một lực lượng quân đội dưới lòng đất nhằm bảo vệ ông ở thế giới bên kia. Những tượng này được mô phỏng theo binh sĩ nhà Tần thật: bộ binh, cung thủ, kỵ binh, chiến xa và các sĩ quan cấp bậc khác, đều được làm từ đất sét xám địa phương theo từng phần, sau đó nung và hoàn thiện thủ công. Không có hai khuôn mặt nào giống nhau, và kiểu tóc, giáp trụ hay giày dép đều thay đổi tùy theo cấp bậc.
Đạo quân này chưa bao giờ được thiết kế để chiêm ngưỡng. Nó bị chôn vùi, sụp đổ và lãng quên cho đến năm 1974, khi nông dân đào giếng tình cờ phát hiện những đầu và thân người cỡ thật. Công tác khai quật vẫn tiến hành chậm rãi cho đến ngày nay, bởi lớp sơn gốc trên các mảnh vỡ sẽ bong tróc chỉ trong vài phút khi tiếp xúc với không khí khô.
Vị trí bảo tàng và mối liên hệ với Tây An
Khu di tích nằm tại Lintong — một vùng ngoại ô phía đông nổi tiếng với suối nước nóng, cách thành tường Tây An khoảng 35–40 km tùy lộ trình. Tây An là thành phố trọng điểm cho hành trình khám phá Tây Bắc Trung Quốc và cũng là điểm cuối phía đông của Con đường Tơ lụa, nên Quân đội Đất nung thường là điểm dừng đầu tiên hoặc thứ hai trong mọi hành trình kết hợp với Bắc Kinh, Quế Lâm hoặc Thành Đô. Tàu cao tốc Tuyến tàu cao tốc nối Tây An Bắc với Bắc Kinh và Thượng Hải, mỗi chặng mất khoảng 4,5 giờ — giúp bạn dễ dàng đi tham quan trong ngày từ nơi lưu trú hai đêm. Hướng dẫn của chúng tôi hành trình Tây An hai ngày kết hợp Quân đội Đất nung với thành tường và Phố Hồi giáo.
Ba hố khai quật và thứ tự tham quan lý tưởng
Hố số 1 là hố xuất hiện trong hầu hết ảnh chụp: một nhà kho khổng lồ che phủ hố khai quật lớn nhất, nơi hàng ngũ bộ binh đứng thẳng hướng đông về phía gò mộ. Phần trước trưng bày những tượng đã phục chế, còn phần sau vẫn như một công trường khai quật đang hoạt động — với các tượng vỡ và giá đỡ tạm. Đây là hố ấn tượng nhất và cũng đông đúc nhất.
Hố số 2 là điểm nhấn chiến thuật và, với nhiều du khách, là sảnh hay nhất. Tại đây có các cung thủ ngồi và đứng, kỵ binh cưỡi ngựa đã yên, đội hình hỗn hợp, cùng những tượng riêng biệt đặt trên bệ — như một cung thủ ngồi xổm và một vị tướng — giúp bạn quan sát rõ nét chạm khắc khuôn mặt và cấu tạo giáp trụ. Hố số 3 là trung tâm chỉ huy nhỏ: các sĩ quan, đội hình xoay ngược và dấu tích xương cùng tro tàn gợi nhắc nghi lễ mai táng. Bạn chỉ cần 10 phút ở đây và sẽ được tận hưởng sự yên tĩnh hiếm có.
Tuyến tham quan độc lập tốt nhất là bắt đầu từ Hố số 1 lúc mở cửa, sau đó đến Hố số 3 rồi Hố số 2, kết thúc bằng sảnh xe ngựa đồng. Thứ tự này ngược lại với đa số đoàn du lịch bằng xe buýt, vốn thường đưa khách vào Hố số 1 trước rồi mới đến xe ngựa đồng cuối cùng.
Sơ đồ bố trí bảo tàng – nhìn tổng quan
| Khu vực | Cảnh quan bạn sẽ thấy | Thời gian cần thiết | Áp lực đám đông |
|---|---|---|---|
| Hố số 1 | Hố lớn nhất, hàng ngũ bộ binh đứng, khu vực khai quật phía sau | 40–60 phút | Rất cao, từ 9:30 đến 15:00 |
| Hố số 2 | Cung thủ, kỵ binh và đội hình hỗn hợp; các tượng được trưng bày | 40–50 phút | Cao, nhưng dễ luồn lách hơn |
| Hố số 3 | Sĩ quan và đơn vị chỉ huy, bằng chứng nghi lễ | 10–15 phút | Trung bình |
| Sảnh Xe ngựa Đồng | Hai chiếc xe ngựa thu nhỏ nửa cỡ, tái dựng hoàn chỉnh cùng đội ngựa kéo | 20–30 phút | Trung bình |
| Phòng triển lãm | Lịch sử khai quật, công tác bảo tồn và hiện vật tìm thấy | 15–20 phút | Ít người |
Thời điểm tốt nhất trong ngày, tuần và mùa
Hai yếu tố quan trọng nhất là giờ đến và thời điểm trong năm. 60–90 phút đầu tiên sau khi mở cửa là khoảng thời gian duy nhất bạn có thể đứng ở lan can Hố số 1 mà không bị chen lấn. Đến sau 14:30 thường tốt hơn đến lúc 11:00, vì lượng xe buýt giảm mạnh vào buổi chiều, và các ngày trong tuần ít đông hơn hẳn cuối tuần. Tháng Tư đến đầu tháng Sáu và tháng Chín đến đầu tháng Mười Một mang lại thời tiết dễ chịu nhất cho quãng đi bộ giữa các sảnh, trong khi tháng Bảy, tháng Tám và tuần đầu tháng Mười là thời điểm đông khách nội địa nhất trong năm. Mùa đông lạnh nhưng thường vắng vẻ nhất, và tất cả các sảnh đều nằm trong nhà.
Cách di chuyển từ Tây An đến đây
Bạn có bốn lựa chọn thực tế. Xe riêng có tài xế là cách đơn giản nhất: đón tận nơi, mỗi chiều mất khoảng một giờ (tùy giao thông), linh hoạt về giờ khởi hành. Dịch vụ của chúng tôi xe thuê và tài xế riêng phục vụ toàn Tây An với tài xế nói tiếng Anh, và các lựa chọn được so sánh chi tiết trong hướng dẫn của chúng tôi về cách đến Quân đội Đất nungXe buýt du lịch cố định xuất phát gần Ga tàu Tây An nhưng mất nhiều thời gian hơn do phải dừng nhiều điểm. Xe buýt thành phố khả thi nếu bạn đọc thành thạo biển báo tiếng Trung. Dịch vụ gọi xe có chi phí trung bình, nhưng các chuyến về ngoài giờ cao điểm có thể khiến bạn chờ lâu bên lề đường.
Dù chọn phương án nào, hãy đặt dịch vụ đưa đón trước khi bay thay vì xử lý ngẫu hứng tại sân bay, và xác nhận điểm đón và giờ đón về bằng văn bản. Với các điểm đến khác, xem hướng dẫn của chúng tôi về dịch vụ đưa đón sân bay Trung Quốc.
Vé, thiết bị hướng dẫn âm thanh và hướng dẫn viên người thật
Việc vào tham quan yêu cầu vé đặt trước theo tên thật, với số hộ chiếu nhập chính xác như in trên hộ chiếu. Quy định vé, khung thời gian đặt vé và các chương trình giảm giá thay đổi định kỳ, vì vậy hãy coi kênh bán vé chính thức của bảo tàng là nguồn thông tin đáng tin cậy nhất — thay vì bất kỳ tổng hợp nào từ bên thứ ba; mức giá vé thông thường cho một di tích tầm cỡ này có thể dao động, hãy xác nhận lại khi đặt vé.
Thiết bị hướng dẫn âm thanh thực sự hữu ích tại Hố số 2, nơi các đội hình quân đội cần được giải thích rõ ràng. Các hướng dẫn viên được cấp phép chờ sẵn ở lối vào, nhưng chất lượng rất khác nhau; việc đặt trước hướng dẫn viên qua một tour Trung Quốc của WingPhoenix sẽ đảm bảo tính ổn định hơn so với việc tìm hướng dẫn viên ngẫu nhiên tại chỗ. Hãy cảnh giác với bất kỳ ai đề nghị 'bỏ qua hàng đợi' hoặc đưa bạn tới một 'hố mới phát hiện' nằm trong tòa nhà ngoài khu di tích.
Tự khám phá hay tham gia tour có hướng dẫn
| Yếu tố | Tự khám phá | Tour có hướng dẫn hoặc tour riêng |
|---|---|---|
| Chi phí | Vé vào cửa cộng phương tiện đi lại | Bao gồm hướng dẫn viên và xe đưa đón |
| Thời gian | Bạn tự chọn giờ đến | Tài xế chờ sẵn; lịch trình nhóm chi phối cả ngày |
| Hiểu biết | Dùng thiết bị hướng dẫn âm thanh hoặc tự đọc thông tin | Các cấp bậc và đội hình được giải thích rõ ràng |
| Ngôn ngữ | Biển chỉ dẫn song ngữ, nhưng mua vé khá khó khăn | Nhân viên làm thủ tục vé và cổng vào nói tiếng Anh |
| Phù hợp nhất với | Du khách tự túc thành thạo | Gia đình, người lần đầu đến Trung Quốc, lịch trình bận rộn |
Chụp ảnh, điện thoại và giữ kết nối
Chụp ảnh được phép ở tất cả các sảnh. Lan can không có kính, bạn chụp qua một rãnh nông nên ống kính góc rộng giúp bắt trọn chiều sâu của Hố số 1, trong khi ống kính tiêu chuẩn phù hợp hơn để chụp chân dung chi tiết ở Hố số 2. Ảnh đẹp ở đây phụ thuộc vào thời điểm chụp chứ không phải thiết bị.
Một lưu ý thực tế khi du lịch Trung Quốc: bạn cần dữ liệu di động để dùng bản đồ, dịch thuật và quét mã vé; một trang đặt vé không tải lại được sẽ gây khó chịu nghiêm trọng khi đang ở hiện trường. Việc cài đặt một eSIM Trung Quốc trước khi bay giúp bạn kết nối mạng ngay khi vừa hạ cánh.
Kết hợp Quân đội Đất nung với các điểm tham quan còn lại ở Tây An
Các hố chỉ mất tối đa nửa ngày, nên hãy lên kế hoạch ghé thăm có chủ đích. Một ngày đầu tiên hợp lý là: buổi sáng tham quan Quân đội Đất nung, chiều muộn đạp xe dọc Thành quách Tây An, tối khám phá Khu phố Hồi giáo. Ngày thứ hai nên dành cho Bảo tàng Lịch sử Thiểm Tây — bảo tàng hàng đầu Trung Quốc về hiện vật thời Tần và Hán, đồng thời bổ sung sâu sắc hiểu biết về những gì bạn đã thấy tại các hố đào, với hệ thống đặt vé theo tên thật riêng biệt. Dành ngày thứ ba cho Núi Hoa Sơn. Tham khảo các hướng dẫn du lịch Trung Quốc của chúng tôi để biết cách kết nối từng điểm tham quan, và hướng dẫn Con đường Tơ lụa nếu bạn tiếp tục hành trình về phía tây tới Đôn Hoàng.
Quân đội Đất nung có đáng để đi không?
Đối với phần lớn du khách đến Trung Quốc, câu trả lời là hoàn toàn có. Đây là một trong số ít di tích khảo cổ trông ấn tượng hơn cả ảnh chụp, bởi quy mô của Hố số 1 chỉ thực sự hiện rõ khi bạn nhận ra các hàng binh kéo dài vượt xa bức tường bao quanh. Đây cũng là bằng chứng vật lý về khả năng huy động sức mạnh tập thể của bộ máy quan liêu nhà Tần sau khi thống nhất đơn vị đo lường, tiền tệ và chữ viết. Nếu bạn có 48 giờ ở Tây An, hãy xây dựng lịch trình xoay quanh chuyến tham quan này; nếu muốn được hỗ trợ về thời gian và phương tiện đi lại, một lộ trình được thiết kế riêng tour riêng hoặc một thẻ thông hành qua công cụ lập kế hoạch chuyến đi của chúng tôi là con đường nhanh nhất để đến đó.
Câu hỏi thường gặp
Tôi cần bao nhiêu giờ để tham quan Quân đội Đất nung?
Dành từ hai đến ba giờ để tham quan cả ba hố và sảnh Xe ngựa đồng. 90 phút đủ để xem Hố số 1 và các xe ngựa; bốn giờ phù hợp với du khách muốn xem thêm các hiện vật khai quật và các hố phụ.
Tôi có thể đi tham quan trong ngày từ Tây An không?
Có. Khu di tích cách trung tâm thành phố từ 35–40 km và là chuyến đi trong ngày phổ biến nhất từ Tây An, thường kết hợp với Thành quách Tây An và Khu phố Hồi giáo. Nếu đi xe riêng, bạn có thể trở về trung tâm vào buổi chiều; nếu đi xe buýt công cộng, bạn sẽ mất nhiều thời gian hơn và linh hoạt kém hơn.
Tôi có cần đặt vé trước không?
Có. Vào tham quan áp dụng hệ thống vé theo tên thật với hạn mức vé mỗi ngày rất thấp — thường hết veo sớm vào mùa hè và các ngày lễ quốc gia. Nhập số hộ chiếu chính xác như in trên hộ chiếu, và xác nhận lại các quy định & giá vé hiện hành trên kênh chính thức của bảo tàng khi đặt vé.
Có nhất thiết phải có hướng dẫn viên không?
Không bắt buộc. Hố số 1 dễ hiểu ngay từ cái nhìn đầu tiên, trong khi Hố số 2 trở nên phong phú hơn rất nhiều nếu được giải thích rõ về các cấp bậc và đội hình. Thiết bị hướng dẫn âm thanh phù hợp với du khách tự khám phá; còn các gia đình thường thu được trải nghiệm tốt hơn từ hướng dẫn viên tiếng Anh được đặt trước, thay vì tìm hướng dẫn viên ngẫu nhiên tại chỗ.
Tôi nên tránh điều gì?
Tránh đến vào giữa trưa vào cuối tuần hoặc tháng Bảy–tháng Tám; tránh các hướng dẫn viên không có giấy phép và các 'hố phụ' được quảng cáo ngoài khu di tích; không dựa vào taxi trở về mà chưa xác nhận giờ đón cụ thể. Chính ngôi mộ hoàng đế chưa từng được khai quật.